• Motto:

  • Nauka to dar

  • Doceń to

  • Pomyśl o przyszłości

  • już dziś

Ppłk. Zdzisław Orłowski urodził się 10 października 1892 r. w majątku Zawory jako syn Leonarda Orłowskiego(1841- 1912), powstańca styczniowego. Orłowski nie był właścicielem atylko dzierżawcą majątku Zawory, który to od 1891 roku należał do ich krewnych, rodziny Raczyńskich. Młodego Zdzisława wychowano w patriotycznym duchu, w tradycji walki oodzyskanie niepodległości. W 1912 r. ukończył gimnazjum w Śremie i złożył egzamin maturalny. Po odbyciu rocznej praktyki rolniczej w Śmiełowie wyjechał do Lipska, gdzie zamierzał rozpocząć studia rolnicze. Wybuch I wojny światowej zmienił jednak jego dalsze plany życiowe.

4 sierpnia 1914 r. młody Orłowski został powołany do armii pruskiej i służył w artylerii. Przez cały okres wojny, bo do listopada 1918 r., walczył na froncie zachodnim we Francji. W 1917 r. został podporucznikiem i dowodził baterią artylerii polowej. Wezwany przez koła niepodległościowe do Czarnkowa, przybył z frontu i wszczął przygotowania do akcji powstańczej. Na zjeździe przedstawicieli Powiatowych Rad Lludowych w Pile, został wybrany dowódcą sił zbrojnych okręgu nadnoteckiego, czyli powiatów: wyrzyskiego, chodzieskiego, szamotulskiego, międzychodzkiego i czarnkowskiego. 7 stycznia 1919 r. przez Dowództwo Główne w Poznaniu został mianowany na dowódcę IV Okręgu Wojskowego, kierującego działaniami powstańczymi na pn. linii frontu, opartej o Noteć. Jednakże, pod koniec styczniazobawy przed frontalnym atakiem, Dowództwo IV Okręgu przeniesiono z Czarnkowa do Szamotuł.

Pod koniec lutego ppor. Z. Orłowski opuścił Szamotuły i przybył do Poznania, gdzie wstąpił do2Pułku Artylerii Lekkiej (P.A.L), późniejszego 17 Pułku Artylerii Polowej (P.A.P). 4 marca został dowódcą 5 baterii. 1 maja 1919r. awansował do stopnia porucznika Wojska Polskiego. W1920 r. trafił na front litewsko- białoruski i został tam awansowany do stopnia kapitana iodznaczony krzyżem Virtuti Military 5 klasy oraz trzykrotnie Krzyżem Walecznych. Od stycznia do września 1921 r. uczestniczył w III Powstaniu Śląskim w stopniu kapitana; był generalnym kwatermistrzem. W listopadzie 1921 r., po 7 latach nieprzerwanej służby, został przeniesiony do rezerwy.

Od tej chwili aż do sierpnia 1939 r. prowadził hurtową sprzedaż węgla na okręg zachodniej Polski. Początkowo założył spółkę "Orłowski - Cieślicki - hurt artykułów opałowych ibudowlanych" w Poznaniu. Następnie, kiedy w 1930 r. powstało Wielkopolskie Towarzystwo Węglowe, był jego właścicielem i dyrektorem. W 1932 r. Zdzisław Orłowski poślubił Wandę Łodzia - Michalską. Do września 1939 r. małżonkowie zamieszkiwali w Poznaniu w willi "Haneczka" przy ulicy Zakręt 10. W marcu 1939 r. objął stanowisko Prezesa Zarządu Głównego Związku Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu.

Za czyny wojenne i postawę w życiu społecznym został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Orderu Polonia Restituta i Krzyżem Niepodległości z mieczami. Miał też nadane odznaki pamiątkowe. W sierpniu 1939 r. został zmobilizowany z przydziałem do Dowództwa Okręgu Korpusu VII w Poznaniu w charakterze kierownika Biura Cenzury. Dostycznia 1940 r. przebywał w obozie internowanych w Berzas. Stąd trafił do Francji, gdzie do czerwca 1940 r. pełnił funkcję zastępcy komendanta obozu. W 1943 r. został dowódcą jednej z kompanii zaopatrzenia w Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka. Karierę wojskową w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie zakończył w Londynie w 1945 r. jako pracownik działu administracji wojskowej Ministerstwa Obrony Narodowej. Do Polski i Poznania wrócił w1947 r. W latach 1950- 1957 pracował w spółdzielczości pracy. W 1957 r. przeszedł narentę. W tym też roku wstąpił do ZBOWiD-u i został awansowany na stopień podpułkownika. Wstyczniu 1969 r.  miasto Czarnków przyznało Orłowskiemu honorowe obywatelstwo.

Podpułkownik Zdzisław Orłowski zmarł w Poznaniu 7 czerwca 1982 roku przeżywszy 90 lat. Został pochowany w Lubaszu w grobowcu kuzyna Włodzimierza Raczyńskiego, z którym towspólnie w listopadzie 1918 r. podjął trud walki o wyzwolenie Ziemi Czarnkowskiej.

Gimnazjum Lubasz